The strong voice of a great community
2018

Η εθνικ μνμη δεν εκχωρεται

Της Αγγελικς Κττη

Βαρι φρει ο κσμος της Αρχαιολογας την υπαγωγ μνημεων και μουσεων στους καταλγους μεταββασης προς την Εταιρεα Ακιντων του Δημοσου.

Αντθετα απ σα θλουν να πιστψουμε οι φορες του δημοσου, οι Αρχαιολγοι, οι Μηχανικο, οι Συντηρητς, οι φλακες και οι εργτες αρχαιοττων γνωρζουν πως ο κνδυνος εναι υπαρκτς. Αν χι για την Κνωσ, σως για τον Λευκ Πργο που ανεγρθηκε μετ το 1453. αν χι για τη Ροτντα σως για τα ακνητα που χουν απαλλοτριωθε στε να συνεχιστον ανασκαφς. Τσσερις σπουδαοι αρχαιολγοι, ο ακαδημακς Μιχλης Τιβριος, ο Μιχλης Ανδριανκης, η Εφη Σαπουν- Σακελλαρκη, και ο Κωνσταντνος Τσκος, σχολιζουν στο Liberal το γεγονς, αλλ και μιλον για τη σημασα των μνημεων και για το πσο καταστροφικ εναι να μετατρπονται σε αντικεμενα συναλλαγς.

“Εναι εθνικ θμα. Να κνουμε κτι” σημεινει ο Μιχλης Ανδριανκης που χει διατελσει φορος βυζαντινν αρχαιοττων Χανων και Ρεθμνου και πρεδρος επιτροπς για τα Ενετικ τεχη των Χανων. “Σε ομολογουμνως σκληρ ανακονωσ του ο Σλλογος Ελλνων Αρχαιολγων (ΣΕΑ), τηρντας το θεσμικ του ρλο και τιμντας τους αγνες του διαχρονικ και ανεξρτητα πολιτικν προτιμσεων, αναφρεται στο πρωττυπο που συμβανει στην πλη μας με την νταξη των σημαντικν μνημεων στον κατλογο του Υπερταμεου. Στις λλες πλεις της Κρτης, απ ,τι μαθα, δε συμβανει-ευτυχς- το διο. Και βρκαν ββαια την ευκαιρα και οι εδ λτρεις του ξεπουλματος των μνημεων να "βγλουν το χτι" τους, παριστνοντας το "ξεπολημα" των μνημεων του Πολυτεχνεου σαν μια "θεσταλτη" ευκαιρα.

Θα το ξαναπ: Δεν υπρχει "καλ" και "κακ" ξεπολημα των μνημεων ανλογο με τις κομματικς μας προτιμσεις. λα τα "ξεπουλματα" εναι κακ και θα πρπει να σταματσουν αμσως, γιατ,εκτς απ το τι αναφερμαστε σε "αντικεμενα εκτς συναλλαγς", ανογουν διπλατα δρμους και αμβλνουν συνειδσεις.

Θα θσω μως ευθως και το νομικ ερτημα: Το ρθρο 196 παργραφος 4 του Νμου 4389/2016 αναφρει στα περιλαμβανμενα στην εξαρεση (ελληνικ ββαια η λξη σημανει στην περπτωση αυτ τη μη υπαγωγ τους και χι την εκ των υστρων αφαρεσ τους) τους "αρχαιολογικος χρους", κτι εντελς συγκεκριμνο και περιορισμνο στον Αρχαιολογικ Νμο. Δεν αναφρει "αρχαα" μνημεα (προγενστερα του 1830, π.χ. νερια, Φιρκς, κλπ), δεν αναφρει Νετερα Μνημεα (μεταγενστερα του 1830, π.χ. Οικα Βενιζλου, Ιστορικ Αρχεο Κρτης, κλπ), δεν αναφρει Μουσεα (νο Αρχαιολογικ Μουσεο Χανων), που δεν εναι "αρχαιολογικο χροι", αλλ υπγονται σε λλες διατξεις.

Δεν ξρω αν καλπτονται απ την τελευταα "χμα" κατηγορα, που αναφρεται σε "λοιπ αντικεμενα εκτς συναλλαγς" του διου ρθρου, ελπζω να καλπτονται. πως καλ θα ταν σα εναι εντς του ευρτατου αρχαιολογικο χρου της πλης των Χανιν να εμππτουν σε αυτ το επιχερημα. Καλ θα ταν πντως να κινηθον οι πντες, χωρς κομματικς παρωπδες και σκοπιμτητες. Αυτ μπορον να τα πουν μετ. Τα μνημεα-θα το ξαναπ-εναι κατεξοχν Εθνικ Θμα....”

Η φη Σαπουν Σακελλαρκη τονζει: “Τα μνημεα εναι να τμμα της Ιστορας μας. Πολλς φορς, μαθανουμε απ αυτ, πργματα που δεν γνωρζουμε μσα απ πηγς και μας συγκινον. Για αυτν και για πμπολλους ακμα λγους, δεν πρπει να εκποιηθον. Δεν εναι ψυχα, χουν τη δικ μας ψυχ και αν χαθε η Ιστορα μας, τελεισαμε.

Απ την λλη, βλπουμε πως τα χρματα απ το Ταμεο Αρχαιολογικν Πρων και Απαλλοτρισεων, αντ να κατευθνονται σε αρχαιολογικ ργα, χρησιμοποιονται για φλου πανηγρια. Πρκειται για επιλογς που γνονται με κομματικ κριτρια και εναι τραγικς. Επειδ, αν λα αυτ τα χρματα πγαιναν σε αρχαιολογικος χρους, μουσεα και μνημεα, θα εχαμε καλτερες αναστηλσεις, συντηρσεις, αξιοποισεις, ακμα και δημοσιεσεις. Τα μνημεα υφστανται τη φθορ του χρνου και παζοντας με αυτ, παζουμε εν ου παικτος.”

Ο αρχαιολγος και ακαδημακς Μιχλης Τιβριος θεωρε πως τα μνημεα εντχθηκαν στον κατλογο “λγω ασχετοσνης και γνοιας”. Παρομοιζει την Ελλδα “με να πτμα σε νεκροτομεο, που διδσκεται ανατομα” “Να επιχειρηματολογσω κατ της μεταββασς τους; ρωτ. “Το θεωρ αυτονητο πως δεν πρπει να συμβε. Αυτ τα μνημεα ανκουν στην κληρονομι μας, πως και στην παγκσμια πολιτιστικ κληρονομι και εξυπακοεται τι πρπει να εξαιρονται απ κθε συναλλαγ. Αλλ επαμε.... Στην Ελλδα ζομε”.

“Τα μνημεα εναι η μνμη μας” λει ο Κωνσταντνος Τσκος. “Εναι απτο μρτυρες κποιου κατορθματος που απ μια εποχ φτνει μχρι τη δικ μας. νθρωποι κατρθωσαν, πριν απ εμς, να κατασκευσουν ναν Παρθεννα, ναν Πργο του Αφελ, κποιο λλο σπουδαο αρχιτεκτνημα. Θα πει πως πνευματικ, επιστημονικ, τεχνικ εχαν τις δυναττητες να κνουν κτι που αξζει να θυμμαστε. Τη μνμη δεν την πετμε, γιατ η μνμη εναι ,τι χουμε, εναι αυτ που μας πλουτζει για να πμε πιο πρα”