The strong voice of a great community
2018

Ο μεγλος Καναδικς Συμβιβασμς: Η Καναδικ Διατπωση

Του Ian Austen

Απδοση Ι. Σ. Σαραδρης

Στην απθανη περπτωση που ο Πρεδρος Τρομπ δωσε προσοχ στα γεγοντα που συνβησαν στον Καναδ αυτ την εβδομδα, εναι πιθανν να χει αισθανθε να γγιγμα ζλιας.

Η Βασλισσα Ελισβετ ΙΙ υπογρφει το Σνταγμα του Καναδ το 1982 στην

Ο πρωθυπουργς του Οντριο, Νταγκ Φορντ, εχε μια αποτυχα στους σχεδιασμος του ταν να δικαστριο ακρωσε το σχδι του να μεισει τον αριθμ των δημοτικν συμβολων του Τορντο στη μση μιας προεκλογικς εκστρατεας. μως, αντθετα με τον κ. Trump, ο πρωθυπουργς της πολυπληθστερης επαρχας του Καναδ εχε μια εκολη λση. Ξθαψε να τμμα του συντγματος του Καναδ που του επιτρπει να υπερισχσει της δικαστικς απφασης παραβλποντας τα μρη του συντγματος που βασστηκε.
Στις Ηνωμνες Πολιτεες, η ιδα τι νας πολιτικς ηγτης μπορε απλς να αγνοσει τα συνταγματικ δικαιματα και τις αποφσεις των δικαστηρων της χρας φανεται τι εναι ζτημα της φαντασας. Αλλ, για το καλ το χειρτερο, το μτρο ταν ζυμωμνο στο Σνταγμα του Καναδ το 1982. Αυτ καθιστ τον Καναδ σως το μνο μρος στη γη που οι λξεις "παρ τη ρτρα" (“notwithstanding clause”) δεν πληρονται με κεν.
Η κνηση του κ. Ford να αντικαταστσει το σνταγμα προκλεσε ντονες επικρσεις απ λο το πολιτικ φσμα, συμπεριλαμβνοντας ακμη και ορισμνα απ τα εξχοντα μλη του κμματς του, τους Προοδευτικος Συντηρητικος. Αλλ δεν υπρχει αμφιβολα τι το σνταγμα του δωσε τη σπνια χρησιμοποιομενη εξουσα να αγνοσει αυτ που λνε τα δικαστρια και το διο το σνταγμα.
Μετ που η σκνη κατακθισε λγο αυτ την εβδομδα, υπρξε μια αναδρομ στα ψηφιακ αρχεα των "The Times" στε να εξακριβωθε ο τρπος που γινε η αναφορ στις συνομιλες που δημιοργησαν το Σνταγμα του 1982, συμπεριλαμβανομνης της χρσης της προτιμμενης περιγραφς της Ημρας, του μτρου υπρβασης.
Μια μικρ ιστορα για τους αναγνστες ξω απ τον Καναδ (καναδο, παρακαλ παραλεψτε): Το βασικ στοιχεο του συντγματος του Καναδ ταν δημιουργθηκε η χρα το 1867 ταν να κομμτι του βρετανικο νμου. Η Βρετανα δωσε στον Καναδ πλρη πολιτικ αυτονομα το 1931, εκτς απ να πργμα: επειδ ο Καναδς δεν εχε καταλξει στο δικ του σνταγμα, η Βρετανα συνχισε να κατχει την εξουσα να τροποποιε το σνταγμα της χρας.

Ο Πρωθυπουργς Pierre Elliott Trudeau μιλει στη Βουλ των Κοινοττων το 1981 κατ τη διρκεια της συνταγματικς συζτησης. CreditAndy Clark / Reuters

Η δημιουργα ενς συνταγματικο χρτη που γινε στο Καναδ ταν μια προτεραιτητα για τον Pierre Elliott Trudeau, ακμη και πριν γνει πρωθυπουργς το 1968. Η αποτυχα του πρτου δημοψηφσματος διαχωρισμο του Κεμπκ το 1980 του δωσε το νοιγμα για να ενσει τις επαρχες στε να προσπαθσουν για αυτν ακριβς την δημιουργα.
Αλλ εδ εναι το ζτημα: ταν μιλμε για το σνταγμα σμερα, σκεφτμαστε συνθως το χρτη δικαιωμτων και ελευθεριν του. Αυτ εναι η ννοια που το δικαστριο του Οντριο χρησιμοποησε για να χτυπσει το σχδιο του κ. Ford για τομγεθος του Δημοτικο Συμβουλου του Τορντο. Αλλ ταν ο κ. Trudeau συγκντρωσε για πρτη φορ τους πρωθυπουργος των επαρχιν το 1980, τα δικαιματα και οι ελευθερες ταν ελχιστα στο προσκνιο.
Οι συνομιλες κυριαρχονταν απ την φιλονικες για την κατανομ των εξουσιν μεταξ των ομοσπονδιακν και επαρχιακν κυβερνσεων, τον λεγχο των φυσικν πρων και τον τρπο τροποποησης του συντγματος στο μλλον. ταν ο κ. Trudeau που πεσε να θσει τα δικαιματα των Καναδν στον θεμελιδη νμο της χρας. Η προσπθει του υποστηρχθηκε μνο απ τους πρωθυπουργος του Οντριο και του New Brunswick.
Ο Henry Giniger, νας απ τους πρην ανταποκριτς των NYT που κλυψε τις συνομιλες, ξεκνησε να ρθρο σχετικ με το θμα χοντας ντονη την αμφισβτηση στο φος: «Οι ηγτες των κυβερνσεων του Καναδ εχαν μια ντονη συζτηση σμερα για κτι που οι Αμερικανο γενικ θεωρον δεδομνο - να συνταγματικ νομοσχδιο».

Ο Doug Ford, πρωθυπουργς του Οντριο, επικαλστηκε μια σπνια χρησιμοποιομενη δναμη αυτ την εβδομδα. CreditAaron Vincent Elkaim για τους New York Times

πως και ο κ. Ford σμερα, τσι και οι λλοι πρωθυπουργο των επαρχιν του Καναδ, που παραβρθηκαν στην συνντηση και ονομσθηκαν η συμμορα των Οκτ, ισχυρστηκαν τι τα συνταγματικ κατοχυρωμνα δικαιματα θα απομακρνουν την εξουσα απ τις εκλεγμνες κυβερνσεις. Καθς οι υπλοιπες ερωτσεις διευθετθηκαν σε μεγλο βαθμ, ο καταστατικς χρτης των δικαιωμτων φθασε να εναι το σημεο της μη συμφωνας.
Διφορα σχεδιαγρμματα προτθηκαν για την δισωση της συμφωνας. Η Ομδα των Οκτ πρτεινε την παση του χρτου των δικαιωμτων για τη σνταξη ενς συντγματος στα βιβλα, κτι που θα τους επτρεπε επσης να απορρψουν τυχν μελλοντικς συνταγματικς τροποποισεις. Ο κ. Trudeau κλεσε το σχδι τους "μια νκη για σους θλουν να μετακινσουν τον Καναδ αργ προς την αποσνθεση".
Ο συμβιβασμς που τελικ επιτεχθηκε ταν το ελχιστα χρησιμοποιομενο μτρο που επικαλστηκε ο κ. Ford. "Σμφωνα με τα πρτυπα των Ηνωμνων Πολιτειν - και τον κ. Trudeau - αυτ εναι μια ουσιαστικ παρδοση της εθνικς εξουσας", γρφουν οι Times σε να ρθρο μετ τη συμφωνα (χωρς τη ομφωνη γνμη του Κεμπκ). "Αλλ η νκη ξιζε την παραχρηση."

Ο κ. Trudeau δεν υποστριξε ποτ την απογοτευσ του για τον συμβιβασμ αυτ. Αυτ την στιγμ το συγκριτικ μικρ πρβλημα του βλτιστου μεγθους του Δημοτικο Συμβουλου του Τορντο (με λους τους λγους για σεβασμ προς τους εκλογες του Τορντο), σε συνδυασμ με ναν πρωθυπουργ που υποσχθηκε να διαταρξει το υπρχουσα τξη, αναβωσε μια συνταγματικ συζτηση απ σχεδν σαρντα χρνια πριν. Αν ο κ. Ford πραγματοποισει τον υπαινιγμ του τι θα παρακμψει ακμη περισστερες δικαστικς αποφσεις, η συζτηση για την πολιτικ εξουσα ναντι των συνταγματικν δικαιωμτων μπορε να μεταφερθε στην εκστρατεα του ομοσπονδιακο εκλογικο τους του επμενου τους.

The New York Times.