The strong voice of a great community
2018

Απ την ψη κι απ’ την Κψη…

Του Θανση Κ.

ταν ξεσηκθηκαν οι λληνες στο Μωρη και τη Ρομελη, εκε στις αρχς του 19ου αινα, οι αριθμο ταν εναντον τους, οι συσχετισμο ταν εναντον τους, η πρσφατη ιστορα ταν εναντον τους, οι διεθνες συσχετισμο ταν ττε εναντον τους, οι γεωπολιτικς ισορροπες (μετ την εγκαθδρυση της Ιερς Συμμαχας) ταν εναντον τους, και ο ριζωμνος «ραγιαδιασμς» ανμεσ τους ταν εναντον τους.
λα ταν εναντον τους!
Κι μως ξεσηκθηκαν. Και τελικ τα κατφεραν
Ναι, τους βοθησαν και οι «ξνοι» - στο Ναυαρνο, ας πομε…
Αλλ αν δεν ντεχαν ξη ολκληρα χρνια – απ το 1821 ως το 1827 - δεν θα υπρχε ναυμαχα στο Ναυαρνο να τους «σσει»…
Κι αν δεν ντεχαν και την πεση του Ιμπραμ το 1827 - αν δεν κρατοσαν ελεθερο το μισ Μωρη - καμα ναυμαχα ξνων στλων δεν θα τους σωζε.
Ναι, τους βοθησε και ο Ρωσοτουρκικς πλεμος του 1828-29, αλλ αν δεν ντεχαν μχρι ττε κι αν δεν αρνιονταν πεισματικ να παραμενουν ημιαυτνομη επαρχα των Οθωμανν ως ττε, δεν θα μποροσαν να επωφεληθον απ τη ρωσικ νκη και δεν θα ιδρυταν το Ελληνικ κρτος το Φεβρουριο-Μρτιο του 2030.
Κι ταν ακμα κατφεραν οι λληνες να δημιουργσουν δικ τους ανεξρτητο κρτος, τποτε καλ δεν προοιωνιζταν γι’ αυτος:
Η Τουρκα εξακολουθοσε να εναι τερστια και απειλητικ δναμη δπλα τους, που εκτεινταν απ το Δοναβη ως τον Περσικ Κλπο!
Οι «Προσττιδες Δυνμεις» εξακολουθοσαν να θεωρον αναγκαα τη στριξη της Οθωμανικς Αυτοκρατορας στω και ως «Μεγλου Ασθενος» – για λλα 80 χρνια περπου.
Και μσα στο νεοπαγς κρατδιο της Ελλδος, υπρχε αναρχα, διχασμς, οικονομικς και κοινωνικς μαρασμς…
Διαινιση της κλεπτοκρατας και, επ πλον ξενοκρατα, υπ την αιγδα των Βαυαρν πλον.
Τον πρτο κυβερντη τους, τον Καποδστρια τον δολοφνησαν!
Τον πρωτεργτη της Ανεξαρτησας τους, Θεδωρο Κολοκοτρνη τον φυλκισαν, τον καταδκασαν σε θνατο και παρ λγο να τον οδηγσουν στη λαιμητμο!
Ο ρωας στρατηγς της Επανστασης Νικτας Σταματελπουλος Νικηταρς φυλακστηκε απ τους Βαυαρος και τελικ πθανε πμπτωχος – ξνος πρσβης τον πιασε ξω απ Εκκλησα να ζητιανεει…
Ο μπουρλοτιρης Ματρζος και τσοι λλοι ρωες του 21 πθαναν πμπτωχοι και ξεχασμνοι.
Τα απομνημονεματα του Μακρυγιννη και του Κολοκοτρνη εναι συγκλονιστικ για το μεγαλεο της ανθρπινης ψυχς, αλλ και τσο αποκαρδιωτικ για τα πρτα βματα του Ελληνικο κρτους.
Κι μως! Παρ’ ,τι οι δφνες της Ελευθερας σντομα ξεθριασαν και συχν κυλστηκαν στις λσπες εσωτερικν διχασμν, η να Ελλδα ντεξε.
Και χι μνο ντεξε, αλλ επ 82χρνια περπου, ξεσηκωνταν και χανε διαρκς πολμους, αλλ - πργμα περεργο, κι αληθιν μοναδικ: κρδιζε συνεχς εδφη!
χανε πολμους, αλλ κρδιζε εδφη!
Αιματοκυλονταν εσωτερικ, λλαζε δυναστεες και δυνστες, και κυβερνσεις και καθεσττα - αλλ μεγλωνε!
Πρτα με τα Επτνησα (1864).
Μετ με τη Θεσσαλα και μρος του Νομο ρτης (1881).
Ακμα και μετ τον «ατυχ» ελληνοτουρκικ Πλεμο του 1897, το δη χρεοκοπημνο κρατδιο, ταπειννεται στρατιωτικ, αλλ εναι η Τουρκα που χνει την επμενη χρονι την Κρτη (εξ αιτας της οποας εχε ξεκνησε ο Πλεμος εκενος)…
Μοναδικ στην Ιστορα παρδειγμα που ο νικητς του Πολμου χνει εδφη και ο νικημνος τελικ κερδζει εδφη!
Και ττε εναι που περνει και υπ την διαρκ εποπτεα του Διεθνος Οικονομικο Ελγχου (ΔΟΕ) που κρτησε 65 χρνια περπου…
Την επμενη δεκαετα, την πρτη του 20ου αινα, η Ελλδα επουλνει λγο- λγο τις πληγς της, αλλ η χρα παραμνει διεθνς απομονωμνη και εσωτερικ μζερη.
που μετ απ τσες απογοητεσεις, φαινομενικ κυριαρχε η ιδιωτεα, η αδιαφορα και η ιδιοτλεια. Τσο που ο ων Δραγομης καταγγλλει τους συμπατριτες τους εκενης της εποχς (1905) ως «αισχρ θνος μπακληδων»
Κι μως, εκενο το «αισχρ θνος μπακληδων» λγα χρνια αργτερα, ξεσηκνεται και ξεχνεται και κνει μια να εποποια: του 1912-13!
Και η «ξοφλημνη» Ελλδα της εποχς… διπλασιζεται!
Κι στερα μεσολαβον κι λλα επικ και δραματικ: η Ελλδα διχζεται και ξαν-ξεσηκνεται και φτνει… 42 χιλιμετρα ξω απ την γκυρα, και βινει τη μεγλη Καταστροφ της Μικρς Ασας.
Αλλ αν δετε τη δεκαετα 1912-1922, η χρα υπερδιπλασιστηκε και το βωσε τελικ ως… Καταστροφ!
Κι στερα ξανακλενεται στον εαυτ της. Και… ξαν-διχζεται!
Κι στερα βινει νες αναστατσεις. Και τελικ μπλκει στον Β Παγκσμιο Πλεμο. που αναδεικνεται η πρτη χρα που νκησε στρατιωτικ τον ξονα!
Εναντιθηκε στο Φασισμ και το Ναζισμ, ταν οι λλοι λαο ετε συνθηκολογοσαν μαζ τους ετε υπκυπταν αμαχητ στην μπτα τους.
Και τελικ βινει τη χειρτερη Κατοχ της Ιστορας της (1941-44).
Και μσα σε δκα χρνια – την τραγικ δεκαετα του ’40 – ο Πλεμος με τη Φασιστικ Ιταλα μας στοχισε 13,6 χιλιδες νεκρος, η Κατοχ μας στοχισε 84 χιλιδες εκτελεσμνους, ο Εμφλιος μας στοχισε 154 χιλιδες νεκρος, αλλ οι συνολικς απλειες της χρας μαζ με την πενα και τις κακουχες ξεπρασαν τις 750 χιλιδες!
Σε να συνολικ πληθυσμ που δεν ξεπερνοσε ττε τα 6 εκατομμρια…
Ττε η Ελλδα ταν πραγματικ «ημιθανς». Κι σοι μειναν ζωντανο σπευδαν να φγουν αμσως μετ, την επμενη δεκαετα, ως μετανστες στην ανοικοδμηση της Ευρπης, στην Αμερικ, τον Καναδ και την Αυστραλα.
Ξνοι παρατηρητς που επισκπτονται τη χρα ττε, δεν κρβουν την απογοτευσ τους. Ο Αμερικανς Πλ Πρτερ συντσσει την περιβητη κθεσ του το 1947 με την οποα διαπιστνει τι η Ελλδα εναι εξαιρετικ δσκολο να συνλθει, να επουλσει τις πληγς και να ξανασταθε στα πδια της για κμποσες γενες.
Κι μως, η Ελλδα τις επμενες δο δεκαετες στκεται στα πδια της και αναπτσσεται με ραγδαους ρυθμος.
Περνει νες εσωτερικς περιπτειες κρσεις, δικτατορες και εθνικς καταστροφς (στην Κπρο αυτ τη φορ), αλλ συνεχζει να αναπτσσεται.
Αναπτσσεται με στρεβλ τρπο – που τρα τον πληρνει, μαζ με αρκετς ακμα «αμαρτες» της – αλλ χει σμερα, παρ την κρση της, το υψηλτερο βιοτικ εππεδο (κατ κεφαλν εισδημα) απ’ λες τις γειτονικς χρες (της Τουρκας συμπεριλαμβανομνης), και το μεγαλτερο ΑΕΠ απ’ λες τις υπλοιπες Βακλανικς χρες ΜΑΖΙ!
Αυτ το «αισχρ θνος μπακληδων» κατ τον ωνα Δραγομη το 1905…
Αυτ η «χαμνη υπθεση» κατ τον Πολ Πρτερ το 1947… Πς καταφρνει να ξεσηκνεται, να ξεπετιται και να ξαναγεννιται, τη στιγμ που ψυχορραγε και πεθανει;
Πς καταφρνει να τα… σκατνει μεγαλοπρεπς, να διχζεται και να αιματοκυλιται, σα-σα τη στιγμ που δοξζεται και μεγαλουργε;
Πς καταφρνει να μεταπλθει πντα την ανεπωτη δξα της σε αφρητη μιζρια διαρκεας πλι, τις αλλεπλληλες ττες της σε τελικς κι απροσδκητες νκες;
Ερτημα αναπντητο…
Μυστριο μγα και αξεδιλυτο.
Να πς το αντιμετπισαν μεγλες προσωπικτητες και ιστορικο ηγτες:
Εν αποσυνθσεις την Ελλδα, στο τλος θα δεις να σου απομνουν μια ελι, να αμπλι κι να καρβι. Που σημανει: με λλα τσα την ξαναφτιχνεις. --Οδυσσας Ελτης
τι το μυαλ και η καρδι εναι για το ανθρπινο σμα, εναι η Ελλς για την ανθρωπτητα. --Γιχαν Βλφγκανγκ Γκατε
Ετοτος δω ο λας δε γονατζει, παρ μονχα μπροστ στους νεκρος του. --Γιννης Ρτσος
Αν οι λληνες αποκτσουν μρφωση και εντητα, αλμον μας. --Ουνστον Τσρτσιλ
Το πρτο σου χρος, εκτελντας τη θητεα σου στη ρτσα, εναι να νισεις μσα σου λους τους προγνους.
Το δετερο, να φωτσεις την ορμ τους και να συνεχσεις το ργο τους.
Το τρτο σου χρος, να παραδσεις στο γιο τη μεγλη εντολ να σε ξεπερσει. --Νκος Καζαντζκης
Ο κσμος εναι η Ελλδα που διαστλλεται. Η Ελλδα εναι ο κσμος που συστλλεται. --Βκτωρ Ουγκ
Στην Ελλδα ποτ δεν σου συγχωρον την επιτυχα. – Γιννης Τσαροχης
Γι’ αυτ τα μρμαρα επολεμσαμε. --Γιννης Μακρυγιννης
Οι λληνες εναι τρελλο, αλλ χουν Θε φρνιμο. --Θεδωρος Κολοκοτρνης
Η Ελλδα επιζε ακμα, επιζε νομζω μσα απ διαδοχικ θαματα. --Νκος Καζαντζκης
Χριν της ιστορικς αληθεας οφελω να διαπιστσω τι μνον οι λληνες, εξ λων των αντιπλων οι οποοι με αντιμετπισαν, πολμησαν με παρτολμον θρρος και υψστην περιφρνησιν προς τον θνατον… --Αδλφος Χτλερ
Η Ελλδα, η χρα των παρλληλων μονολγων --Γιργος Σεφρης
κουσα στον γιο Πτρο της Ρμης το Ευαγγλιο σε λες τις γλσσες. Η Ελληνικ αντχησε στρο λαμπερ μσα στη νχτα. --Βλφγκανγκ Γκατε
Η Ελλδα ποτ δεν πεθανει. Συνεχς ξεψυχει… -- Δημτρης Χορν
Το πολιτιστικ φορτο που κουβαλει ο λληνας παντρεει αρμονικ τα αταριαστα! Συνυπρχει πντα μσα του, στο συλλογικ του υποσυνεδητο, στις στιβδες της γλσσας του και στην κυτταρικ του «μνμη», κθε αρετ και κθε «αμαρτα» ταυτχρονα:
Συνυπρχουν συνεχς:
Η γενναιτητα με τη μικρτητα.
Η μεγαλοψυχα με την ποταπτητα.
Το φιλτιμο με την ξεδιαντροπι.
Η αναζτηση της γνσης με την προκατληψη.
Ο ρωτας προς την Ελευθερα με το αδελφοκτνο μσος.
Η εκπληκτικ δημιουργικτητα με την καταστροφικ μανα.
Η ομορφι με την ασχμια.
Η Αρμονα με το Χος.
Κι τσι χει μσα του δυνμεις φοβερς, που ταν απελευθερωθον τον κνουν ανκητο. Αλλ που τελικ δεν κατορθνει να τις ελγξει.
Κι αυτ εναι η διχοστασα του λληνα.
Ο Κωστς Παλαμς γραψε κποτε σε καιρος σκοτεινος (1908):
Δεν χεις λυμπε θεος, μηδ λεβντες σσα, ραγιδες χεις μνα γη, σκυφτος για το χαρτσι, κοφιοι και οκνο καταφρονν τη θεα τραχει σου γλσσα, των Ευρωπαων περγελα και των αρχαων παλιτσοι ...
Ο διος γραψε λγα χρνια αργτερα:
Η Μεγαλοσνη των λαν δεν μετριται με το στρμμα. Με της καρδις το πρωμα μετριται και με το αμα.
Κι ο διος ο Παλαμς παργγειλε, λγο πριν πεθνει (1940):
Αυτ το λγο θα σας πω, δεν χω λλο καννα, μεθστε με τ’ αθνατο κρασ του Εικοσινα!
Τι απ’ λα αυτ εμαστε εμες;
λα!
Ο λληνας ζει να διαρκς big bang!
Μια «Μεγλη κρηξη», που δημιουργε τα πντα και καταστρφει τα πντα.
Κι αυτ εναι το ιστορικ του στοχημα που συνοψζεται σε μια λξη: Ελευθερα!
Και δεν εναι τυχαο που ο Εθνικς του μνος δεν υμνε τη χρα και τις ομορφις της, οτε την Ιστορα της, οτε τη γενναιτητα και τις αρετς των Ελλνων, αλλ υμνε την Ελευθερα!
Που απ μσα του ξεπηγζει συνεχς, αλλ δεν μπορε να την ελγξει…
Κι λλες φορς τον καει και τον μαραζνει – κι λλες φορς γνεται ρομφαα και τον δοξζει.
Την γνωρζει πντα απ την ψη και απ τον Κψη.
Αναμετριται διαρκς με την ψη της Ελευθερας – και με την Κψη του σπαθιο της – τη φοβερ.
Αν κοιτξουμε σμερα γρω μας, χουμε χλιους λγους να απαισιοδοξομε.
λα μαρα!
Αλλ αν κοιτξουμε πσω την Ιστορα μας – την πρσφατη μλιστα! - θα δομε πολλς λλες στιγμς, πολ χειρτερες απ τις τωρινς, πολ πιο σκοτεινς και αποκαρδιωτικς.
Που τελικ τις ξεπερσαμε! λες! Και βγκαμε δυναττεροι
σως γιατ «μορα» μας εναι να φτιχνουμε τη μορα μας εμες διοι!
Και τα καλτερα και τα χειρτερα…
Μορα μας τελικ εναι η Ελευθερα.
Και ιστορικ μας στοχημα εναι να μθουμε κποτε να αντικρζουμε κατματα την ψη της, χωρς να μας τυφλνει.
Και να χειριζμαστε την Κψη της, χωρς να ματνουμε οι διοι…
ΥΓ. Βγλτε απψε τη σημαα στο μπαλκνι σας, αδειστε το μυαλ σας απ’ λες τις σκοτεινς σκψεις, κι αφστε την ψυχ σας να κυματζει μαζ της.