The strong voice of a great community
2019

«Κεν εξουσας» στη Γαλλα. Η Επανσταση επιστρφει στην Ευρπη και ο Μακρν παζει με τη φωτι

«Η καρδι σου
εναι πολ μικρ για να χωρσει
τσους πολλος ανθρπους»

Στχος απ τραγοδι των Κτρινων Γιλκων που απευθνεται στον Μακρν

«Δεν εμ’ εγ σπορ της Τχης
ο πλαστουργς της νιας ζως
Εγ εμαι τκνο της Ανγκης
κι ριμο τκνο της Οργς…
…κου, πως παρνουν οι αγρες
χιλιδων χρνων τη φων!
Μσα στο λγο το δικ μου
λ’ η ανθρωπτητα πονε…»

Κστα Βρναλη, Ο Οδηγητς

Του Δημτρη Κωνσταντακπουλου

Το βρδυ της 14ης Ιουλου 1789, ο Δοκας Λα Ρουσεφουκ-Λιανκορ ξπνησε τον Βασιλι Λουδοβκο 16ο για να τον ενημερσει για την κατληψη της Βαστλλης.
Μα εναι εξγερση; διερωτθηκε ο Βασιλις.
‘χι Κριε, εναι επανσταση, του απντησε ο Δοκας.
Τα σα εξελσσονται σμερα στη Γαλλα, συνιστον πιθανς το σημαντικτερο πολιτικ γεγονς στην ευρωπακ πειρο μετ την κατρρευση της Σοβιετικς νωσης, πριν απ σχεδν τριντα χρνια.

Πρκειται για την πιο ριζικ, πιο βαθι και πιο δυναμικ αμφισβτηση της σγχρονης μορφς του ευρωπακο καπιταλισμο, που χει εμφανισθε εδ και δεκαετες, τσο απ την ποψη του τρπου –της μεσης, μαζικς δρσης του λαο, των «μαζν», της δραματικς εισδου τους στο ιστορικ προσκνιο– σο και απ την ποψη του βθους της εξγερσης, πως αντανακλται δη στα αιτματ της που θτουν ευθως θμα πολιτικο και, εμμσως πλην σαφς, κοινωνικο καθεσττος. (*)
Πρπει να ξαναγυρσουμε στην περοδο 1965-85, για να ξαναβρομε αντστοιχου βθους και μαζικτητας επαναστατικ κινματα στην Ευρπη.
Δηλαδ στις γενικς επαναστατικς απεργες στη Γαλλα και την Ιταλα (1968-69), στην νοιξη της Πργας (1968), στην Επανσταση των Γαρυφλλων στην Πορτογαλα (1974-75), στην επανσταση της Αλληλεγγης στην Πολωνα (1979-81) και, σως, σε μικρτερο ββαια βαθμ, στην μακρ, μαχητικ απεργα των Βρετανν ανθρακωρχων (1984-85).
Σε κινματα, δηλαδ, που λα, με τον τρπο τους και παρ τις μεταξ τους διαφορς, μετβαλαν βαθι τον τρπο που αντιλαμβανμαστε τον κσμο, αλλ και που λα χαρακτηρστηκαν απ την μεση δρση του λαο και απ την αμφισβτηση των θεμελων της οικονομικς και κοινωνικς  οργνωσης και του συστματος εξουσας στις χρες που εκδηλθηκαν.
Και που λα, με τον να τον λλο τρπο, αλλ χωρς καμι εξαρεση, συνοδετηκαν απ αιτματα σε βθος εκδημοκρατισμο της κοινωνας, αυτοδιαχερισης, συμμετοχς των διων των ανθρπων στη διακυβρνηση.
Μια πορεα που ανεκπη αργτερα, με τη συνθηκολγηση των Σοσιαλιστν του Μιτερν, τους θριμβους του Νεοφιλελευθερισμο στην καπιταλιστικ Ευρπη, την κατρρευση του σοβιετικο καθεσττος και τις «αντεπαναστσεις» της Αν. Ευρπης. «Αντεπαναστσεις» που γιναν μεν με «δημοκρατικ» συνθματα, αλλ δεν κατληξαν παρ στην παρδοση της οικονομικς και πολιτικς εξουσας απ τις «σοσιαλιστικς» γραφειοκρατες στον δημοκρατικοφαν αυταρχισμ ολιγαρχικν και συχν μαφιζικων ελτ, «κοινωνικν δαρβινιστν» στην υπηρεσα του Διεθνος Κεφαλαου και των ΗΠΑ.
Τα Κτρινα Γιλκα μοιζουν, επ της ουσας, χι επ των… χρωμτων, των «ιδεολογιν», να ξαναπινουν τρα, με τον τρπο τους, τα βασικ, θεμελιδη αιτματα των ευρωπακν λαν την περοδο 1965-85, και το κνουν στην προσπθει τους να αντιμετωπσουν μια πολιτικ καταστροφς της γαλλικς κοινωνας και ιδως των πιο λακν στρωμτων της.
Και φυσικ το κνουν σε πολ διαφορετικς απ εκενη την περοδο τσο «αντικειμενικς», σο και «υποκειμενικς» συνθκες, τσο στην Ευρπη, σο και παγκοσμως.

Γαλλικ, ευρωπακ και παγκσμια οικονομικ κρση

Η γαλλικ επανσταση, πως νομζουμε τι εναι πιο σωστ να τη χαρακτηρσουμε – γιατ δεν πρκειται για απλ εξγερση, πως θα επιχειρσουμε να δεξουμε στη συνχεια – εναι το μεσο προν της πολπλευρης, πολυσνθετης «ευρωπακς» κρσης, που προκυψε ως συνπεια τσο της βαθεις οικονομικς κρσης στην οποα μπκε και παραμνει ο παγκσμιος καπιταλισμς το 2008, της τρτης τσο βαθεις στην ιστορα του, σο και του τρπου που χει φτιαχτε και λειτουργε η Ευρωπακ νωση.
χει μεγλη σημασα να διαγνσουμε σωστ την γενεσιουργ αιτα της κρσης, αμφτερους τους παργοντες που την προκλεσαν. Γιατ αν αφνης, θεωρσει κποιος τι λο το πρβλημα οφελεται στο ευρ και την ΕΕ, αγνοντας τη δομικ κρση του σγχρονου παγκσμιου καπιταλισμο, ττε θα καταλξει στο συμπρασμα τι μια χρα θα φγει απ κει και θα λσει λα τα προβλματα. Φυσικ, αυτ δεν σημανει τι, αν χρειζεται να το κνει για να σωθε, δεν θα πρπει να το επιχειρσει. Σημανει μως τι πρπει να χει συνεδηση τι, φεγοντας, θα βρεθε και πλι αντιμτωπη με λες τις δυσκολες του παγκοσμιοποιημνου καπιταλισμο και της δναμης του χρηματιστικο κεφαλαου.
Εναι ορθ η κριτικ στην ΕΕ που ασκεται απ διφορες πλευρς. Το κριο πολιτικ πρβλημα μως δεν εναι αυτ. Εναι το ποια θα εναι η αυριαν ευρωπακ τξη πραγμτων, πς η τξη που θα εγκαθιδρυθε μετ την παροσα ΕΕ θα εναι καλτερη και χι χειρτερη απ τη σημεριν και ποια εναι η πολιτικ και η στρατηγικ που, απ τρα, στα πλασια ακμα της υπαρχοσης ΕΕ, θα εξυπηρετσει την αντικατστασ της σε καλτερη κατεθυνση.
Κι αυτ γιατ μπορε ντως μια ευρωπακ χρα, ιδως μια χρα μεσαου μεγθους, πως αφνης η Γαλλα, να αρχσει μια πορεα απελευθρωσης απ τα δεσμ του παγκοσμιοποιημνου καπιταλισμο, αλλ καμα, οτε η πιο ισχυρ απ τις ευρωπακς χρες δεν θα εναι εκολο να το καταφρει τελικ και μακροχρνια μνη της.
Να σημεισουμε τι η διεθνς πτυχ της γαλλικς εξγερσης δεν χει μνο μακροχρνια, χει ζωτικ βραχυχρνια σημασα. Η νκη η ττα του κινματος των Κτρινων Γιλκων θα εξαρτηθε σε μεγλο βαθμ και απ τη δυναττητ του να επεκταθε και να βρει μεσα συμπαρσταση στην υπλοιπη Ευρπη.
Αντστροφα, ολκληρη η ευρωπακ κατσταση θα επηρεαστε μεσα και πολ αποφασιστικ απ το τι θα συμβε τις επμενες εβδομδες και τους επμενους μνες στη Γαλλα.
Δεν χουμε δει μως μχρι τρα τις δυνμεις που θλουν να αποκαλονται «ριζοσπαστικς αριστερς» στην Ευρπη, απ την αριστερ του Linke στην αριστερ των Εργατικν, και λους τους υπλοιπους, να συνειδητοποιον τη ζωτικ σημασα των σων συμβανουν στη Γαλλα, να τροποποιον αντστοιχα τη δρση τους, να δνουν την πρτη προτεραιτητα στο ζτημα της οργνωσης της συμπαρστασης στον γαλλικ λα, αλλ και της μμησς του, με τους κατλληλους σε κθε χρα τρπους. Δεν τους εδαμε να επιχειρον τη σμπηξη ενς ενιαου ευρωπακο μετπου, προγραμματικ, πολιτικ, οργανωτικ, χι μνο των δυνμεων της ριζοσπαστικς αριστερς, αλλ και του συνλου των δυνμεων που θα ταν διατεθειμνες να δεσμευτον ειλικριν και να παλψουν εναντον της ολοκληρωτικς δικτατορας του Χρηματιστικο Κεφαλαου στην Ευρπη.
Αυτ που κυρως βλπουμε εναι διφορες ομδες, κμματα, επδοξους ηγτες με συνθως πολ μεγλη και μλλον αδικαιολγητη ιδα για τον εαυτ τους, νρκισσους «σταρ» της «διεθνος αμφισβτησης», προβεβλημνους «διανοομενους του αυτονητου» που, τη στιγμ που χει ξεσπσει η μεγαλτερη επανσταση στην Ευρπη εδ και πενντα χρνια, κνουν ο καθνας μικρο-κομματικος εκλογικος υπολογισμος ενψει ευρωεκλογν, που και αυτο λλωστε οι υπολογισμο θα αποδειχθον νευ σημασας σε μια Ευρπη που θα συγκλονζεται λο και πιο πολ απ την κρση της.
μεσο αποτλεσμα της παγκσμιας οικονομικς κρσης, που ξεκνησε το 2008, και χι μνο, η ευρωπακ κρση μας δωσε, πριν απ τα τωριν γεγοντα στη Γαλλα, την καταστροφ και την «προδομνη εξγερση» της Ελλδας, τους Αγανακτισμνους και τους Ποδμος της Ισπανας, την κυβρνηση της αριστερς στην Πορτογαλα, το Brexit και την νοδο της ριζοσπαστικς και κρας Δεξις στην Ιταλα, την νοδο του AfD στη Γερμανα, τον «κλινικ θνατο» της γερμανικς Σοσιαλδημοκρατας και του γαλλικο Σοσιαλιστικο Κμματος, την νοδο της Λεπν και του Μελανσν στη Γαλλα.
Τρα μως περσαμε δη στη Γαλλα σε αντερο στδιο, γιατ εκε συνβησαν δο γεγοντα θεμελιδους σημασας. Ο γαλλικς λας, αφο λπισε μταια επ δεκαετες σε κποια καλυτρευση μσω των διαδικασιν εκλογν και δημοψηφισμτων, πρασε στη φση της μεσης δικς του δυναμικς και μαζικς κινητοποησης. Δετερο, θεσε για πρτη φορ ευθως θμα πολιτικο και, εμμσως πλην σαφς, κοινωνικο καθεσττος.
Για καννα απ τα ζητματα που θεσαν οι λληνες, οι Ισπανο, οι Βρετανο, οι Ιταλο και, ακμα περισστερο τρα οι Γλλοι, δεν χει την παραμικρ απντηση η, διευθνουσα σμερα την Ευρπη, χρηματιστικ ολιγαρχα και οι πολιτικο και γραφειοκρτες-υπλληλο της.
Για τον λγο ακριβς αυτ, αλλ και για λλους που θα εξηγσουμε, η γαλλικ κρση δεν εναι παρ η αρχ μνο γεγοντων, των οποων ασφαλς δεν μπορομε τρα να προβλψουμε και να προδιαγρψουμε τη συνχεια και τους σταθμος απ τους οποους θα διαβον, που θα καταλξουν, αλλ που μπορομε απ τρα να πομε με σιγουρι τι θα αλλξουν ριζικ τη μορφ της Ευρπης και του κσμου.
Οι γαλλικς εξελξεις χι μνο συμππτουν και εν μρει αντανακλον, αλλ και επηρεζουν με τη σειρ τους, τη συνεχιζμενη βαθει κρση της ΕΕ, που απειλε τρα την δια την παρξ της. Σημεινονται, πιθαντατα, στις παραμονς ενς νου παροξυσμο της οικονομικς κρσης του 2008, στο περιβλλον της οποας πντα κινομεθα, παροξυσμο απναντι στον οποο τα κρτη χουν σμερα πολ λιγτερα μσα για να αμυνθον απ τι το 2008.
Και σα να μην φταναν λα αυτ, χουμε να γενικ διεθνς περιβλλον ταχτατης επιδενωσης λων των διεθνν προβλημτων, επανεμφνισης του πυρηνικο κινδνου, αλλ και σχεδν βεβαιτητας ενς κλιματικο τλους της ανθρωπτητας, αν δεν παρθον μεσα πολ ριζοσπαστικ μτρα, που ξεπερννε πολ τα ρια και τις δυναττητες του υπρχοντος οικονομικο, κοινωνικο και διεθνος συστματος.

Ρεαλισμς και Ρομαντισμς

Τις προλλες νας φλος, με συμπθεια και τακτ εναι αλθεια, μου προσψε να εδος «επαναστατικο ρομαντισμο» αναφερμενος στο τελευταο ρθρο μου για τη Γαλλα. Αφνω κατ μρος τι, απ τη συζτηση που εχαμε, διαπστωσα αμσως τι αγνοοσε λες τις βασικς πληροφορες για το θμα, ακμα και το ποια εναι σμερα τα βασικ αιτματα των Γιλκων. Εξελμβανε ως πραγματικτητα, βοηθομενος εναι αλθεια και απ το τι δεν μας λνε τα Μσα μας, χι αυτ που συμβανει στη Γαλλα, αλλ αυτ που θεωροσε ο διος πιθαν να συμβανει!
Ζντας στην Ελλδα νμιζε τι και στη Γαλλα συμβανει τι συνβη τσο συχν και με τους δικος μας πολιτικος, που πετνε μια επαναστατικ «παπρα» για να μαζψουν ψφους. Και θελε με το ζρι να «προσαρμσει» το γαλλικ κνημα στη σημεριν ηθικ και πνευματικ εξαθλωσ μας, αποτλεσμα και της συντριπτικς ττας μας το 2015 και του τρπου που επλθε. σως μσα του, τον ενοχλοσε να συγκρνει το νυν μεγαλεο ενς επαναστατημνου λαο με την ταπεινωμνη σμερα, τη δικ μας, θλια και ραγιδικη ατομικ, κοινωνικ και εθνικ παρξη.
Το σπουδαο μως ταν λλο και του το επα. Ρομαντισμς δεν εναι να ελπζει κανες στην εσοδο των ανθρπων και των λαν στο προσκνιο του ιστορικο γγνεσθαι. Το καναν στο παρελθν, μπορον ρα και να το κνουν στο μλλον. Ρομαντισμς και σχεδν εγκληματικ αυταπτη εναι να πιστνει κανες αυτος που σμερα κυβερνον τον κσμο με τη δυναττητα να αποτρψουν την καταστροφ του Ανθρπου!
Ρεαλιστικ, η μνη πιθαντητα να σωθε η ανθρωπτητα, εναι να κινητοποιηθε η δια συνειδητ για τον σκοπ αυτ και να το κνει μλιστα πολ γργορα.
Το σνθημα «Η φαντασα στην Εξουσα» του Μη του 1968, εναι σμερα ο μνος δυνατς ρεαλισμς. Η «επανσταση», υπ την ννοια της ριζικς μεταβολς του κρατοντος συστματος, πως και αν επλθει, εναι ρος επιβωσης της ανθρωπτητας, κτι που δεν διδσκουν τρα οι κοινωνικς και φιλοσοφικς θεωρες και ιδεολογες, η Ηθικ μας, το προσδιορζει η ανελητη σαφνεια και ακρβεια των μαθηματικν και φυσικν εξισσεων της κλιματικς επιστμης.
Οι μεγλες επαναστσεις προκπτουν λλωστε συχν ταν κανες δεν τις περιμνει. Δεν τις περιμνει γιατ ακριβς να σστημα χει «ολοκληρωθε», χει «κλεσει», δεν χει αφσει καννα τρπο «μεταρρθμισης», «αυτοδιρθωσης». Αυτ ακριβς μως που τις κνει να φανονται αδιανητες, εναι που τις κνει και αναπφευκτες.
Η παγκσμια ανθρπινη συνεδηση τα γνωρζει αυτ, παρ τις διαρκες προσπθειες των εχντων και κατεχντων να τα διαγρψουν. Γι’ αυτ τιμμε τη μνμη των «χαμνων» της ιστορας, του Χριστο και του Σπρτακου, και δεν αποτουμε φρο τιμς σε αυτος που τους σταρωσαν, διασζοντας τη δημσια τξη της εποχς τους.
Ττε ακριβς, ταν το σστημα χει κλεσει, δεν επιτρπει πια καμι προδο κι απειλε με καταστροφ, ττε εναι που ο Θες της Ανγκης ξεθβει και επιστρατεει απ το βθος της ψυχς των απλν ανθρπων, του μεγλου «αννυμου» πλθους, τις ηθικ αντερες ανθρπινες ιδιτητες, την μφυτη ροπ προς την Ελευθερα και την Αξιοπρπεια, κφραση της ανγκης του θνητο ντος για νημα στη ζω του. Ττε εναι, στις προνομιακς στιγμς της Ιστορας, που ο απλς λας, χωρς τα βαρδια και τα φτιασιδματα των επαγγελματιν της πολιτικς, της «διανησης» και της επιστμης, επιστρατεει, για να λσει τα προβλματα που συναντ στο διβα του, πως κνουν εδ και ενμιση μνα οι Γλλοι, τις αντερες εγκεφαλικς λειτουργες του ανθρπου, το Λγο και τη Φαντασα.
λες οι επαναστσεις μοιζουν μεταξ τους, αλλ και κθε μα εναι διαφορετικ. Ετοτη εδ, που πασχζει τρα να βγει απ την κοιλι της μνας της, της ευρωπακς κρσης δηλαδ, διαθτει να ασγκριτο πλεονκτημα σε σχση και με τη Μεγλη Γαλλικ Επανσταση του 1789, σε σχση και με τις τρεις ρωσικς επαναστσεις του 1905 και του 1917. Ο λας που επανασττησε τρα χει ασγκριτα περισστερα πνευματικ εφδια και γνσεις να στηριχτε απ τι εχαν ττε οι Αβρκωτοι και οι Ρσοι εργτες. Διαθτει επιπλον και την εμπειρα των επιτευγμτων, αλλ και των εκφυλισμν και τραγωδιν που συνδευσαν λα τα μεγλα επαναστατικ κινματα της Ιστορας.
Αλλ το θμα μας δεν μπορε να ολοκληρωθε με να ρθρο. Θα εξετσουμε στο επμενο πως οδηγθηκαν οι Γλλοι στη να τους επανσταση και ποια εναι τα βασικ αιτματα που συγκλνουν, αιτματα στο κντρο των οποων εναι η Λακ Κυριαρχα, η δυναττητα του Λαο να ασκε ο διος την εξουσα , τουλχιστο, να ελγξει αποτελεσματικ την σκησ της, μια να μορφ δηλαδ των βασικν προβλημτων που θεσαν, αλλ δεν μπρεσαν να λσουν ικανοποιητικ, η μεγλη Γαλλικ Επανσταση του 1789, οι τρεις ρωσικς του 1905 και 1917 και πολλο λλοι ευρωπακο ξεσηκωμο.
(*) Εναι δσκολο να γρψει κανες για τη Γαλλα στην Ελλδα γιατ τα δυτικ ΜΜΕ – και τα ελληνικ που απλς τα αναπαργουν – χουν κνει τι μπορον, με μια ορισμνη επιτυχα εναι αλθεια, για να υποτιμσουν, να διαστρεβλσουν και να κρψουν τα γεγοντα στη Γαλλα και, κυρως, το νημ τους. Θλουν να τα παρουσισουν ως κποιες συνθεις «ταραχς», χι βεβαως να αναδεξουν τους βαθτερους λγους που ο λας μιας απ τις σημαντικτερες χρες της Ευρπης χει επαναστατσει κατ του πολιτικο συστματος που κυβερν.
Η «Αυτοκρατορα του Χρματος», που ελγχει τα μσα ενημρωσης και τους περισστερους «διανοομενους», τη «σφαρα των Ιδεν», κατ τρπο πρωτοφαν στην ιστορα του καπιταλισμο, χει ζωτικ συμφρον να το κνει αυτ. Τρμει την πιθαντητα ο «γαλλικς ις» να μεταδοθε εκτς Γαλλας, πως το 1789, το 1848 το 1968.
Και να θελαν λλωστε να μεταδσουν την πραγματικ σημασα αυτν των διαδικασιν δεν θα μποροσαν. Η δημοσιογραφα παρακολουθε τη δημοκρατα στην πορεα προς τον θνατο. χουν απομακρνει σχεδν λους τους δημοσιογρφους με γνση και κριτικ στση που θα μποροσαν να αναλσουν και να περιγρψουν το νημα μιας επανστασης, πως αυτ που τρα συμβανει στη Γαλλα, στην προσπθει τους να ελγξουν ασφυκτικ την ενημρωση. Τα Μσα σμερα συχν δεν επιλγουν καν δημοσιογρφους της αρεσκεας τους, ζητνε απ τα κμματα και τα οικονομικ συμφροντα να «χρσουν» αυτ και να διορσουν «δημοσιογρφους».
Ο ασφυκτικς, ολοκληρωτικς λεγχος της σφαρας των ιδεν χει οδηγσει στην παραγωγ ενς στρματος επαγγελματιν της «πολιτικς», της ιδεολογας και της «διανησης», επιστημνων, διαφημιστν και δημοσκπων, που χουν καταλξει να πιστεουν και οι διοι την προπαγνδα τους και αδυνατον σε μεγλο βαθμ να αναλσουν την πραγματικτητα, στω κι ταν χρειζεται για τα συμφροντα που εξυπηρετον.
σως γι’ αυτ η γαλλικ Μοντ αποφσισε να στελει 70 επιστμονες σε λη τη Γαλλα, μπας και αυτο καταλβουν τι στο καλ συμβανει στη χρα, πιθανς την πολυπληθστερη «δημοσιογραφικ αποστολ» στην ιστορα!
konstantakopoulos