The strong voice of a great community
2019

Η διεθνς οικονομα αναζητ βηματισμ

Του Κστα Ρπτη

Ο κνδυνος της επιστροφς στην φεση και οι αντιφατικς στρατηγικς των κριων πρωταγωνιστν.

Το υπαρξιακ ερτημα της Ευρωζνης

Η εξαγορ χρνου χει τα ρι της. Και η Ε.Ε., αργ γργορα, θα ρθει αντιμτωπη με το γεγονς τι τα ποια σχδια διατυπθηκαν το προηγομενο διστημα για την εμβθυνση της νομισματικς, οικονομικς και πολιτικς ενοποησης δεν χουν μπορσει να ξεπερσουν το στδιο της απλς εξαγγελας.

Δεν κνει πιο εκολα τα πργματα το τι το 2019 εναι χρονι ευρωεκλογν, που σημανει τι το μεν πρτο εξμηνο οι ευρωπακο θεσμο θα περιπσουν σε "χειμερα νρκη", το δε δετερο εξμηνο θα μανεται η μχη για τη να σνθεσ τους.

Θα περσει συνεπς πολτιμο χρονικ διστημα προτο οι Βρυξλλες επιστρψουν σε πλρη λειτουργα, την δια στιγμ που σε πολιτικ εππεδο η επκταση της κρσης νομιμοποησης δεχνει να επεκτενεται απ τη σοσιαλδημοκρατα προς τις διφορες εκδοχς της κεντροδεξις, ανογοντας τον δρμο για μια ισχυρ παρουσα ακροδεξιν και λακιστικν δυνμεων.

Οι πραγματικς δυσκολες αφορον, ωστσο, τον επαναπροσδιορισμ του πυρνα της κοινς ευρωπακς πολιτικς. Την ρα που η παγκσμια οικονομα οδεει αν χι προς να φεση, σγουρα προς επιβρδυνση των δη μλλον ισχνν αναπτυξιακν ρυθμν των προηγομενων χρνων, επεγει, αλλ και απουσιζει, κποιο νο ουσιδες σχδιο για τη δρομολγηση αντρροπης δυναμικς. Ιδως εν αναλογιστομε τι μλις ολοκληρθηκε τυπικ η ποσοτικ χαλρωση της ΕΚΤ.

Στο δημοσιονομικ εππεδο, η διακηρυχθεσα περαιτρω αυστηροποηση των καννων και του συντονισμο σχετικοποιεται απ τους διους τους ευρωπακος θεσμος που αναγκζονται ετε να προχωρσουν συμβιβασμος με "απεθαρχες" εθνικς κυβερνσεις, σαν την ιταλικ, ετε να κνουν τα "στραβ μτια", πως στην περπτωση της Γαλλας, που προανγγειλε επ της ουσας παραβαση των δημοσιονομικν καννων, προκειμνου να κατευνσει το κμα κοινωνικς δυσαρσκειας που εκπροσπησαν τα "κτρινα γιλκα".

Την δια στιγμ μεγαλεπβολα σχδια, που θα θωρκιζαν την ευρωπακ οικονομα ναντι επερχμενων αναταρξεων στην παγκσμια οικονομα, πως η τραπεζικ νωση, στην πραγματικτητα μνουν στα χαρτι, με τα κρτη μλη να μην μπορον να συμφωνσουν σε κοινος καννες για την εφαρμογ τους. Ιδως η κοιν ασφλιση καταθσεων κρνεται αδνατο να προχωρσει, σο δεν χει ξεκαθαρσει το πρβλημα των "κκκινων" δανεων.

μως, το βασικ πρβλημα εναι πρωτστως μια ιδιτυπη κρση ηγεσας, που αφορ τσο το εσωτερικ των κρατν μελν (απ τη σταδιακ απσυρση της καγκελαρου Μρκελ μχρι την ταχεα φθορ του Εμανουλ Μακρν) σο και την δια την νωση, κυρως λγω της απροθυμας της Γερμανας να αναλβει το κστος τς εκ των πραγμτων ηγετικς θσης της. Το "μεγμα" οδηγε σε διαρκ αναβολ της αναμτρησης με ερωτματα κρσιμα και επεγοντα.

Εμπορικς πλεμος με ανοιχτ κβαση

Η διορα σιγ σιγ εξαντλεται. Η αρχ του νου τους συμππτει με τα μισ της 90μερης "εκεχειρας" που συμφνησαν ο Αμερικανς πρεδρος Ντναλντ Τραμπ και ο Κινζος ομλογς του Σι Τζινπνγκ στο περιθριο της Συνδου της G20 στο Μπουνος ιρες, επιδικοντας την επτευξη μιας συμφωνας, στε να αποφευχθε η κλιμκωση ενς εμπορικο πολμου που μπορε να παρασρει προς τα κτω ολκληρη την παγκσμια οικονομα.

Η διαπραγμτευση δεν θα εναι καθλου εκολη, καθς το διακβευμα εναι μεγλο και για τις δο πλευρς. Ο Ντναλντ Τραμπ γνωρζει ββαια τι οι κλδοι της αμερικανικς οικονομας που συστρατεονται πσω απ τις επιλογς του δεν μπορον να αντξουν μεσοπρθεσμα ,τι καταγγλλουν ως ασμμετρη εμπορικ σχση με την Κνα – οτε μπορε η αμερικανικ οικονομα να στηριχτε μνο στον χρηματοπιστωτικ τομα και τις επιχειρσεις με παγκοσμιοποιημνη διαδικασα παραγωγς. μως και ο Σι Τζινπνγκ, στη ρητορικ του οποου χει επιστρψει η αναφορ στην "αυτρκεια", δσκολα θα δεχτε νοιγμα της κινεζικς οικονομας ττοιο που να περιορσει πραγματικ τον λεγχ της απ το Κομμουνιστικ Κμμα.

μως, την δια στιγμ, αμφτερες οι κορυφαες οικονομικς δυνμεις γνωρζουν τι με ριζικ αξηση των δασμν και ναν συνακλουθο περιορισμ του παγκσμιου εμπορου, διατρχουν τον κνδυνο να ενεργοποισουν υφεσιακς δυναμικς στην παγκσμια αγορ. Και τις επιπτσεις δεν εναι διλου δεδομνο τι μπορον να αντιμετωπσουν με τα εργαλεα που διαθτουν, ετε πρκειται για την αυξημνη κερδοφορα και απασχληση στις ΗΠΑ, ετε την επκταση της εσωτερικς αγορς στην Κνα – δεν εναι λλωστε γνωστ κατ πσον η ανπτυξη των μεγλων κινεζικν εταιρειν σε τεχνολογες αιχμς θα υπερκαλψει τυχν μαζικ μεταφορ κατασκευαστικν βσεων ξνων εταιρειν στις χρες της νοτιοανατολικς Ασας.

Σε λα αυτ προστθεται και η ανησυχα ενδεχμενης επκτασης της αντιπαρθεσης εκτς του οικονομικο πεδου. δη πνει νας αρας περισστερο συγκρουσιακς σε ζητματα πως η Ντια Σινικ Θλασσα, το μλλον της Ταïβν ακμα και η κορεατικ κρση.

Πντως, ακριβς επειδ το τοπο το εν εξελξει εμπορικο πολμου παραμνει αχαρτογρφητο, οι πιθαντητες επιτυχος ολοκλρωσης των διαπραγματεσεων εντς του Ιανουαρου, στω η παρταση της εκεχειρας, χουν κερδσει δαφος.

Τι θα γνει με τα επιτκια;

Για περπου μα δεκαετα η πολιτικ επιτοκων της αμερικανικς κεντρικς τρπεζας αποτλεσε μα απ τις βασικς δικλδες ασφαλεας της παγκσμιας οικονομας. Στηριγμνη στη μελτη των συμπερασμτων απ τα λθη στην αντιμετπιση του κραχ του 1929, η Fed επλεξε μια πολιτικ χαμηλν επιτοκων και κολοσσιαας παροχς ρευσττητας που επτρεψε την απορρφηση των κραδασμν της κρσης του 2007-08 και την επιστροφ σε θετικος ρυθμος ανπτυξης.

Επμεινε μλιστα να διατηρε πολ χαμηλ τα επιτκια βσης ακμη και ταν η αμερικανικ οικονομα εχε πια ανακμψει, επιτρποντς της να επανλθει, στερα απ πολλ χρνια, σε μια συνθκη σχεδν πλρους απασχλησης, εν ταυτχρονα στον χρηματοπιστωτικ κλδο οι αποτιμσεις επστρεφαν σε ψη-ρεκρ.

Υπ κανονικς συνθκες και με βση τους προσδιορισμνους στχους της Fed, που εναι να διατηρε χαμηλ τον πληθωρισμ και υψηλ την απασχληση, η κεντρικ τρπεζα χει την υποχρωση κατ την ανοδικ συγκυρα να προχωρ σε μικρς αυξσεις των επιτοκων βσης και κατ συνπεια του συνολικο κστους δανεισμο, στε να αποτρπει το ενδεχμενο υπερθρμανσης της οικονομας. λλωστε, ο ισολογισμς της κεντρικς τρπεζας δεν μπορε να διαστλλεται επ' πειρον.

μως, λγω του αντιφατικο χαρακτρα της διεθνος ανκαμψης και ενψει σημαδιν που παραπμπουν σε ενδεχμενη να φεση (δη η ανοδικ φση του κκλου διαρκε μια δεκαετα), η αξηση των επιτοκων δεν ερμηνεεται απ τις αγορς παρ ως ακμα μα πηγ γχους, μαζ με λλες εξελξεις, πως η κλιμκωση του εμπορικο πολμου ΗΠΑ και Κνας.

Αυτ εξηγε και την αντιπαρθεση ανμεσα στον Ντναλντ Τραμπ και τον κεντρικ τραπεζτη Ζερμ Πουελ για την πολιτικ επιτοκων, με τον Αμερικαν πρεδρο να κατηγορε την ομοσπονδιακ τρπεζα τι διακυβεει την καλ πορεα της αμερικανικς οικονομας – για να διασκεδσει τελικ τις εντυπσεις διακηρσσοντας τι η Fed αξησε τα επιτκια ακριβς επειδ η οικονομα πει τσο καλ.

Η δια η νομισματικ επιτροπ δεχνει να ταλαντεεται. Προχρησε σε αξηση επιτοκου, αλλ ανακονωσε λλες δο και χι τρεις (πως αρχικ εχε αποφασσει) αυξσεις για την επμενη χρονι, ομολογντας τι ακμη δεν χει πλρη εικνα για τις δυναμικς της παγκσμιας οικονομας. Μνο που τσι, για πρτη φορ στερα απ χρνια, γνεται η δια παρμετρος αστθειας και αβεβαιτητας στο διεθνς τοπο – εν οι αναδυμενες οικονομες μετρον δη τις "πληγς" τους απ τον επαναπατρισμ της αφειδος ρευσττητας με το οποο η Fed τροφοδτησε το σστημα.

Το ανιγμα της αγορς πετρελαου

Οι τιμς του μαρου χρυσο διαμορφνονται πντα ως αποτλεσμα ενς συνλου παραγντων οι οποοι συχν δεν κινονται στην δια κατεθυνση. Το ενεργειακ κστος εξαρτται απ τη γενικ τση της παγκσμιας οικονομας, ρα και τη ζτηση, τις εξελξεις στις ανανεσιμες πηγς ενργειας (αν και αργε ακμη η απεξρτηση απ τα ορυκτ κασιμα), τη διθεση των παραγωγν να αυξσουν να μεισουν τη συνολικ προσφορ, την ανγκη να επιτρπουν οι τιμς τις επενδσεις στην αξιοποηση νων κοιτασμτων και νων πηγν πως οι σχιστολιθικο υδρογοννθρακες, αλλ και την αυξανμενη σημασα των χρηματιστηριακν πρξεων επ των μελλοντικν τιμν του μαρου χρυσο.

σο πιο ευμετβλητη γνεται η παγκσμια οικονομα, τσο αυξνονται και οι διακυμνσεις στην τιμ του πετρελαου. Αυτ μπορε να εξηγσει γιατ τον Οκτβρη φτσαμε σε μερικ απ τα υψηλτερα σημεα των τελευταων ετν εν προς το τλος της χρονις εχαμε σημαντικ αποκλιμκωση.

Πντως, οι περισστεροι αναλυτς των ενεργειακν αγορν εκτιμον τι σε γενικς γραμμς το 2019 δεν θα εναι μια χρονι σημαντικς υποχρησης και εκτιμον τι μια τιμ αναφορς γρω στα 70 δολρια αν βαρλι μπορε να αποτελσει το σημεο ισορροπας της αγορς.

Μια σειρ παραγντων συντελον σε αυτ την εκτμηση. Δεν εναι δεδομνο τι μσα στο 2019 θα υπρξει ττοια φεση που θα οδηγσει σε μεγλη μεωση της παγκσμιας ζτησης για ορυκτ κασιμα. Ξεκιν με τη να χρονι η εφαρμογ των σχετικν περιορισμν στην παγκσμια παραγωγ που συναποφσισαν οι πετρελαιοπαραγωγς χρες (με τη μορφ πλον του OPEC+, τοι με τη συμφωνα ανμεσα σε Σαουδικ Αραβα και Ρωσα). Οι ΗΠΑ, πλι, χουν συμφρον να διατηρονται οι τιμς σε εππεδα που να καθιστον κερδοφρο την παραγωγ σχιστολιθικο αερου.

μως, οι αβεβαιτητες παραμνουν. Αυτς δεν αφορον μνο τις τσεις της παγκσμιας οικονομας τις επιπτσεις απ περιφερειακς συγκροσεις, πως της Υεμνης, αλλ και τη συμπεριφορ των διων των πετρελαιοπαραγωγν χωρν. Για παρδειγμα, η αξηση της τιμς ενισχει και την αμερικανικ παραγωγ (που μπορε να φτσει τα 12 εκατομμρια βαρλια ημερησως), ρα και την παγκσμια προσφορ, οδηγντας ακολοθως στην απτομη υποχρηση των τιμν. Καθλου τυχαα, οι περισστεροι αναλυτς αναμνουν σημαντικς διακυμνσεις στη διρκεια της χρονις.