The strong voice of a great community
Φεβρ 2019

Αν τους ενοχλε ως και ο Αρκς, να ανησυχσουμε;

Του Νκου Κασκαβλη

Πρτα απ’ λα οι παραδοχς. Αυτ το ρθρο γρφεται με αρχικ πρθεση την "υπερσπιση" ενς εφηβικο ρωα. Ενς απ τους πολλος που σημδεψαν την εποχ του "ψησματς" μας. Της μθησης, της αμφισβτησης, της ανατροπς, της ειρωνεας, τελικ της οικοδμησης της βασικς μας ταυττητας. Μιλ για τον φοβερ και τρομερ Αρκ, που για δεκαετες, πλην ελαχστων εξαιρσεων συντηρητικς νοοτροπας, νωνε τους λληνες με την ανατρεπτικ πνα του. Τη διεισδυτικ και κρως σαρκαστικ. Κυνικ, τον χαρακτριζαν κποτε και υπ κποια οπτικ, σως και να εναι, ενοτε, με την ννοια ενς μονοδιστατου ρεαλισμο. Πντοτε μως πρωττυπος και ενοτε μεγαλοφυς και ιδιατερος. Με κρως προσωπικ και μη αντιγρψιμο στυλ. Και τι δεν χει σατιρσει ως μηδενσεως;

Κθε σχεδν ανθρπινη ιδιαιτερτητα "αδυναμα", κθε εμμον, κθε ασυνπεια, κθε "νοητικ κατασκευ" που ξεχωρζει το νομιζμενο απ το πραγματικ, το ντως συμβανον. Απλ, μχρι πρσφατα τα σκτσα του σχετζονταν περισστερο με μια εσωτερικ σφαρα, που αφοροσε τον κθε νθρωπο. Σκψεις, συναισθματα, εμμονς, σχετιζμενα με μια γκμα θεμτων, ευρτερα κοινωνικν. Εχαν πολιτικ περιεχμενο λα αυτ; Πολ συχν, με την ευρτερη ννοια της πολιτικς, σαφς και εχαν, αφο αποτελοσαν κριτικ στο εκστοτε κυραρχο μοντλο. Της κοινωνας και του "μσου και συνετο" πολτη. Πολιτικ μως, με την ννοια της μεσης αναφορς, δεν υπρξαν ποτ. ταν γενικ σχλια, χι ευθως συνδεδεμνα με τη συγκυριακ επικαιρτητα. Αυτ λλαξε χονδρικ απ το 2015, με τα συνταρακτικ γεγοντα των μηνν εκενων. Τα σχλι του γιναν ευθως σχετιζμενα με την τρχουσα πολιτικ, πλι με αφαιρετικ τρπο, δχως ονματα και διευθνσεις αλλ με σαφες αναφορς. Και εκε ρχισε και η διαφοροποηση στην αντιμετπισ του.

Και τι δεν χει ακουστε απ ττε: Απτο τι γινε δεξις με ροπ στην ακροδεξι ατζντα, απτο τι κατστη νοσταλγς της Χοντας, απ’ το τι εναι πλον... νεκρς και τη στλη του εκμεταλλεονται φλα προσκεμενοι στην αντιπολτευση και χλια δο λλα. Κοινς τπος των σχολων και της σκληρς, ενοτε επιθετικς κριτικς, η αντιπθεια του περιεχομνου των σκτσων του. Η μη ανοχ στο σκληρ αντιπολιτευτικ του μνυμα. Και ββαια, αν και τρα εναι ακμα πιο εμφανς το περιεχμεν τους, στην αρχ οι αναφορς του ταν αρκετ γενικς. σοι ενοχλονταν και διαμαρτρονταν, θα μποροσαν και να εμππτουν στη γνωστ παροιμα του "ποιος χει τη μγα...". τσι λοιπν, απ τις γενικς αυτς αντιδρσεις, που γνονται και με την υπογραφ "γκυρων" δημοσιολογοντων και που αφορ και λλες φωνς κριτικς προς την Κυβρνηση, το παρν κεμενο πρε και λλη δισταση. Αφορμ και μνο ο Αρκς, που λλωστε στερα απ 35 χρνια σπαρταριστο ργου δεν χει ανγκη υπερσπισης. Το κεμενο συνιστ λγο υπρ της ελευθεροτυπας, υπρ της ελεθερης κφρασης της Τχνης και της Γνμης γενικ.

Ζομε σε περεργη εποχ. Υποτθεται σε Κυβρνηση της Αριστερς. Διαχρονικ η επονομαζμενη Αριστερ υπερακντιζε υπρ ατομικν δικαιωμτων, πρωτστως υπρ του ελεθερου φρονματος και της ελεθερης διακνησης Ιδεν και Απψεων. Βινουμε κτι ττοιο (νθιση, ενθουσιασμ κλπ) επ των κυβερνητικν ημερν της; χει βελτιωθε το σχετικ πλασιο που απρσκοπτα και με διαδοχικς αναβαθμσεις και βελτισεις βισαμε κατ τη Μεταπολτευση; Φοβμαι πως χι, κθε λλο. Και μπορομε να θυμηθομε καταστσεις, ως και αυτφωρα εναντον δημοσιογρφων που σκησαν κριτικ (χι πρωτοφανς, αλλ επαμε, υποτθεται προοδεουμε).

Να θυμσουμε μνο πως ως πρσφατα εχαν εξαλειφθε απ τους τηλεοπτικος δκτες  τσο οι ενημερωτικς εκπομπς διαλγου (ιδως στη βραδιν ζνη) σο και οι καθαρ σατιρικς. Κποτε βριθε η τηλεραση παρμοιων εκπομπν. Για σειρ μηνν ΚΑΜΙΑ ττοια εκπομπ δεν υπρχε στο πργραμμα. σως και σμπτωση, πντως δυστυχς. Και οφελουμε να υπομνσουμε τη λυσσδη προσπθεια ελγχου του τηλεοπτικο και χι μνο τοπου, με τον περιλλητο νμο Παππ που εξπεσε και με λλες μμεσες προσπθειες που οδγησαν στο κλεσιμο συγκεκριμνα Μσα και στον ασφυκτικ λεγχο (δι των χρεν τους) λλων. Η γενικτερη δυσανεξα στην κριτικ και δη τη σατιρικ εναι εμφανς στους κυβερνντες που αποδεικνουν μα κρως καθεστωτικ αντληψη.

Και εναι αυτ κρως συνεπς με την ευρτερ τους κοσμοαντληψη. Αυτν που κατευθνει κθε τους πρωτοβουλα. Αυτν που λει πως "χουν δκιο" εξ ορισμο και a priori. Εναι οι "καθαγιασμνοι" απ την "νδοξη και επδυνη" Ιστορα της Αριστερς. Αυτο, ως αυτκλητοι φυσικο κληρονμοι, διαθτοντες εξ αυτο το "ηθικ πλεονκτημα" εναι αυτονητο πως εναι καλοπροαρετοι και σε ,τι πρττουν. Ακμα και στα (συνθως) επιβλαβ, δεν χουν δλο. Σε ττοιους ανθρπους λοιπν και σε ττοιες "καλοπροαρετες" πρξεις, πς μπορε να χωρ κριτικ; Πς μπορε να χωρ στιρα; Αν κποιος το τολμ βαλτς εναι ανασθητος. Μη κοινωνς του μεγαλεου τους και δη του Ηγτη τους. Και φανεται η αποστροφ αυτ στα πρσωπα γνωστν, που ως προχθς κοινοποιοσαν ενθουσιασμνοι σκτσα του Αρκ, σμερα, που θγει τα "ιερ" τους, να κατσουφιζουν να τον μμφονται. Καθλου να μην προβληματζονται τι συνβη στο μεταξ και γιατ ο ως χθες ρως τους (μαζ με μεγλο μρος του περγυρου τους) λει σα λει. Μπως και οι διοι κτι δεν χουν δει ορθ, παρχοντας στριξη στην κυνικτερη εξουσιαστικ ομδα που εδε ο τπος για δεκαετες. 

Τα αυτονητα σε μια Πολιτεα, καλ εναι να επαναλαμβνονται ενοτε, γιατ τελικ τποτε δεν εναι δεδομνο: Η κριτικ, η ελεθερη κφραση γνμης και τελικ η στιρα εναι σμφυτες με το δημοκρατικ πολτευμα. Θεμελιακ του γνρισμα. Τα προβλπει και το Σνταγμα, αλλ δεν εναι αυτ το κρσιμο. Αν το διο το Συνταγματικ κεμενο αποτλεσε ιστορικ το νομικ ριο στην κρατικ εξουσα και αυθαιρεσα, η στιρα αποτελε το ουσιαστικ της ριο. Δεχνει πως λα μπορον να διακωμωδονται και τελικ να απομυθοποιονται. Κατεξοχν οι ισχυρο. Κι αυτ η ασθηση εναι που μας εμπεδνει το ασθημα της αληθινς ιστητας. Τουλχιστον στην κριτικ. Πρκειται για τη διαφορ του αυθεντικο σατιρικο καλλιτχνη με τον γελωτοποι της αυλς. Ο τελευταος εναι υπηρτης και διασκεδαστς της εξουσας και επιτελε ρλους δοσμνους απ εκενη. Κοιμζοντας το κοιν, στη λογικ "ρτος και θεματα" εκμηδενζοντας επικνδυνους αντιπλους. ποιος θλει μπορε να σκεφθε παραδεγματα και απ την τρχουσα συγκυρα.

Ο σατιρικς καλλιτχνης χει μσα του το πνεμα της αμφισβτησης και κπως της "επανστασης". Πρτα και κρια, εξ ορισμο, τα βζει με τους ισχυρος, την εξουσα. Και παρνει το ρσκο αυτ. Στη Δημοκρατα, απλς το ρσκο της κριτικς για την ποιτητα του ργου του. Στις παραφθορς της, το ρσκο του διακυβεει πολλ ακμα, που φτνουν ως τη φυσικ του εξντωση (φανταστετε πχ στιρα σε κποιον σαν τον Κιμ Γιονγκ Ουν λλους τυρννους). τσι λοιπν, οι πρξεις ενθρρυνσης κθε εδους στιρας, αποτελον πρξεις ενδυνμωσης και σεβασμο της διας της Δημοκρατας. Το αντθετο αποδεικνουν κθε εδους πρξεις παρεμπδισης, ακμα και δυσανεξας, που καταμαρτυρ απολυταρχικ αντληψη.

Το μνο θεμιτ και απολτως δεκτ, οι διαφορς "γοστου". Η απρριψη ποιοτικ του περιεχομνου. Εκε, φυσικ και ο καθνας χει τις προτιμσεις του και δικαιοται απολτως να τις εκφρζει, εφσον δεν περιορζουν το αντστοιχο δικαωμα του διπλανο του. Στην περπτωση του γρφοντος, τυχανει το περιεχμενο του Αρκ να ταν διαχρονικ της απολτου αρεσκεας μου. Και να παραμνει, ορισμνες δε φορς στα ρια της καθαρς απλαυσης. Λγοι μπορον με τσο ξεκθαρο τρπο να δεχνουν, το πσο "ο βασιλις εναι γυμνς". Στη χρα αυτ, της παρδοσης των σπουδαων γελοιογρφων και της γννησης της στιρας, το μνο που μπορομε να πομε, σε σους μας αρσουν αλλ και στους τυχν λλους, εναι να. Συνεχστε! Η συμβολ σας, στον Πολιτισμ, την Ιστορα, τη συλλογικ Αυτογνωσα, τη Δημοκρατα, εναι πολτιμη.

* Νκος Κασκαβλης, Δικηγρος (ΜΔΕ, MSc)