The strong voice of a great community
2020

Σταυρς και ντουφκι. Αυτ τα δο εναι η Ελλδα

 

Τον Οκτβριο του 1964, ο Ηλας Βενζης, ο σπουδαος λογοτχνης μας και ακαδημακς, εκφνησε λγο στην Ακαδημα Αθηνν με ττλο «το πθος των Φιλικν».

Στον επλογο της ομιλας του αναφρθηκε στον θνατο , καλτερα, στην «οσιακ κομηση» του Αλξανδρου Υψηλντη, του αθνατου αρχηγο της Φιλικς Εταιρεας.

Διαβζω:

«ταν οι Αυστριακο αποφυλκισαν τον πργκηπα ταν πια αργ. Λγες μρες μετ την αποφυλκισ του ο Αλξανδρος Υψηλντης πθανε στην Βιννη, στις 9 Ιανουαρου του 1828. Ετοιμοθνατο τον βρκε ο συμπολεμιστς του του Ιερο Λχου, ο Λασνης. Του φερε την εφημερδα του τπου, τον “Αυστριακν Παρατηρητν”.

– Τι να γρφουν; ρτησε αργ τον Λασνη ο πργκηψ.

– Ο Καποδστριας φθασε στην Μλτα. Μια φρεγδα αγγλικ τον περιμνει να τον μεταφρει στην Ελλδα, του αποκρθηκε.

– Ας χει δξαν ο Θες, μουρμορισε ο Αλξανδρος Υψηλντης.

ρχισε να ψελλζει το Πτερ Υμν. Αλλ πριν τελεισει την προσευχ του, εχε ξεψυχσει». (Ακαδημα Αθηνν, Πανηγυρικο Λγοι Ακαδημακν για την 28η Οκτ. 1940, σελ. 399).

Τι διαβζουμε εδ; Το οσιακ τλος ενς πραγματικο λληνα, ενς αληθινο Ορθοδξου Χριστιανο. Το διαβζεις και μουρμουρζεις «την ευχ σου να χουμε, αρχηγ», πως αυθρμητα λμε ταν αναχωρον, για την αιωνιτητα περινυμοι για την αρετ και την αγιτητ τους Γροντες, πως πρσφατα ο οσιακς μνμης Γροντας Εφραμ ο Φιλοθετης.

Δοξζει τον Θε, ταν ακοει πως ο Καποδστριας, λλος φιλθεος και φιλπατρις λληνας, κατρχεται να την κυβερνσει. Συγκινεται. Η εθραυστη καρδι του – 7 χρνια σπιζε στην φυλακ, στην υγρ και φρικτ ειρκτ του κστρου Μονκατς της Αυστροουγγαρας – δεν αντχει. Αισθνεται το τλος. Δεν κλαει, δεν οδρεται, δεν καταριται. χι. Εναι αητς υψιπτης, η γενι του Εικοσινα. «Για του Χριστο την πστη την αγα και της Πατρδος την ελευθερα». Αγιασμνη Επανσταση, αγιασμνοι και οι πολεμιστς της. κλεισε τα μτια του, ψιθυρζοντας το «Πτερ ημν». Δοξολογντας τον Θε για τις ευεργεσες του στην αιματοκυλισμνη Πατρδα, παρακαλντας το λες Του για την βασανισμνη ψυχ του. Οι σπουδαοι, οι γενναοι, οι υψηλφρονες, δεχνουν την λεβεντι τους ενπιον του θαντου, ταν τον αντικρζουν. Ττε αποκαλπτεται η μεγαλοσνη τους, η παλληκαρι, η εμπιστοσνη στον δικαιοκρτη Σωτρα του κσμου. (Υπρχουν και σμερα κποιοι «μεγαλομρτυρες» με ανατες, βαρις και επδυνες ασθνειες που “φεγουν” αλγιστοι, ρθιοι, αγογγστως. «Ο υπομενας χρνιον ασθνειαν αγογγστως ως μρτυς παραλειφθσεται» λει ο γιος Διδοχος Φωτικς).

Αυτν την αγρωχη και ηρωικ στση μπροστ στον θνατο, διαβζουμε στους βους πολλν αγωνιστν του Γνους.

Στο βιβλο «Τελευταες ρες, τελευταα λγια των αγωνιστν του ?21», του Κ. Παπαδημητρου, διαβζουμε για κποιους επιφανες της Ιστορας μας. Ο Ργας Φερραος, πριν εκπνεσει, απ τις σφαρες των Τορκων, επε τα εξς: «τσι πεθανουν τα παλληκρια. Αρκετ σπρο σπειρα και θα ρθει η ρα που λλοι θα θερσουν». (Το διηγθηκε Τορκος στο Βελιγρδι, που υπρξε δμιος του Ργα, στον γλπτη Ιω. Κσσο που φτιαξε τον ανδριντα του ρωα που κοσμε τον προαλιο χρο του Πανεπιστημου Αθηνν).

Οι τρομερο Κατσαντωναοι, που μαρτρησαν στα χρια του κτηνδους Αλ πασ, πθαναν, χοντας το νομα του αγου Κοσμ του Αιτωλο στα χελη τους. (ταν πνευματικοπαδια του).

Ο Εμμανουλ Ξνθος, που τον ποδοπτησαν στην Βουλ, το 1852, και τραυματστηκε, πθανε στο νοσοκομεο «δεμενος του Υψστου να δικσει ευμενς τα παραπτματα αυτο».

Ο Παπαφλσσας, στο Μανικι, θα πει σε σους δειλψυχους τον προτρπουν να κρυφτε στα βουν:

– «Καθστε εδ να πεθνουμε σαν αρχαοι λληνες».

Και πθανε, ο νος Λεωνδας, με σπασμνο το γιαταγνι του....

Ο Καρασκκης, ο φβος και τρμος της Τουρκις, «σβησε», παρακαλντας τους αγωνιστς «να γλιτσουν την Αθνα», δηλαδ την Πατρδα.

Ο Δημ. Μακρς, ο αρματολς του Ζυγο, ο ρωας της Εξδου του Μεσολογγου, βαλε την γερντισσα γυνακα του, λγο πριν «κοιμηθε», να του τραγουδσει το αναστσιμο, κλφτικο μοιρολι:

«Να ‘μουν πουλ να πταγα, να πγαινα τ’ αψλου,

ν’ αγνντευα τη Ρομελη, το ρμο Μεσολγγι

πς πολεμ με την Τουρκι με τσσερις πασδες.

Πφτουν καννια στη στερι και μπμπες του πελγου

πφτουν τα λιανοντοφεκα σαν μμος, σα χαλζι.

Και ο Μακρς τους φναζε και ο Μακρς φωνζει:

Παιδι βασττε τ’ ρματα και τα βαρι ντουφκια....».

Το κουσεε και βασλεψαν τα μτια του. Αυτς που ταν ο θων τον ζτησε για υπασπιστ του, του απντησε: «Δεν μαθα εγ να τσακω τ’ μση μ’».

Ο Κανρης, ο μπουρλοτιρης των Αγαρηνν, γροντας πια, εκοιμθη λγοντας σε μια τελευταα συνομιλα, με ξνο ιστορικ, που τον ρτησε, που οφελονται τα κατορθματα του ‘21. Απντησε ο ρωας απεικονζοντας την γενι μας, του «φγωμεν, πωμεν». «Ττε μεγαλουργοσαν οι καρδις, τρα μεγαλουργον τα χρματα». Κατεβζω απ το Εικονοστσι του Γνους και λλους. Ο Παλος Μελς, ο αητς της Μακεδονας μας, ψυχορραγοσε λγοντας: «Τον σταυρ να τον δσεις στην γυνακα μου και το τουφκι του Μκη και να τους πεις τι το καθκον μου καμα».

Σταυρς και ντουφκι. Αυτ τα δο εναι η Ελλδα. Πστη στον Χριστ και την Θεομνα μας και .. ντουφκια στους αντχριστους Κιουταχδες, τους Ερντογνηδες που απειλον, πως καναν οι πργονο του, με αιματοχυσες και δησεις. (Και ο Δρμαλης απειλοσε σπου γνρισε το κολοκοτρωναικο ντουφκι).

Και σπεδω στους ρωες της Κπρου, τα λιοντρια της ΕΟΚΑ, τους αθλητς της αγχνης. Αποσπ απ το “Συναξρι” τους, το πολυτμητο βιβλο του Σπρου Παπαγεωργου «Δι χειρς ηρων», μιαν επιστολ του Ιακβου Παττσου. (Τον κρμασαν οι τρισθλιοι γγλοι, ταν ταν βασλισσα η εσχατγρια Ελισσβετ).

Διαβζω και «προσκυν» τα πθη του λαο μας. Γρμμα στην μνα του, στις 8 Αυγοστου του 1956:

«Χαρε. Ευρσκομαι μεταξ των αγγλων. Τρα απολαμβνω τους κπους μου. Το πνεμα μου φτερουγζει γρω απ τον θρνο του Κυρου. Θλω να χαρες, πως κι εγ. Αν κλαις, θα λυπομαι. Το νομ σου θα γραφε στην ιστορα, γιατ εδχθης να θυσιασθε το παιδ σου για την Πατρδα. Εναι καιρς τρα να καμαρσεις το παιδ σου. Ευρσκεται εκε ψηλ που ψλλουν οι αγγλοι. Χαρε αγαπημνη μου μητρα. Μη κλας για να ακοσεις την αγγελικ φων μου που ψλλει: γιος, γιος, γιος Κριος Σαβαθ. Ψλλε και συ μαζ μου. Ψλλε, προσεχου, δξαζε τον Θεν σ’ λη σου την ζων». Αυτ δεν εναι επιστολ, εναι δοξαστικ αθλητο του θνους μας. Ο Γρηγρης Αυξεντου, ο ελεθερος πολιορκημνος του Μαχαιρ, βροντοφναζε «μολν λαβ».

Τοτος ο λας, στις μεγλες του ρες, εχε παλληκαρσια ψυχ. Και σμερα κτω απ τα μπζα που μας ριξαν ο καντιποτνιοι, σως σιγοκαει η φλγα, το πρωμα της καρδις...

Δημτρης Νατσις

δσκαλος-Κιλκς – Μλος ΙΗA