The strong voice of a great community
2018

Πρωρες εκλογς: το νο τχνασμα του Ερντογν

Του Κστα Ρπτη

Μπορε ο Ερντογν να εναι χαρισματικς ηγτης. Μπορε το κμμα του να χει βαθις ρζες στο τουρκικ εκλογικ σμα. μως τποτε δεν ανταμεβει πολιτικ σο η διαρκς αλλαγ των καννων του παιχνιδιο.

Στη γετονα, οι καννες πργματι αναμνεται να αλλξουν για λλη μα φορ. Μετ την μετατροπ του πολιτεματος σε προεδρικ και την τροποποηση του εκλογικο νμου, στε να επιτρπει τη σναψη συμμαχιν, τρα προετοιμζεται η επσπευση των επμενων εκλογν, που εναι προγραμματισμνες για τις 3 Νοεμβρου 2019. Τον "λαγ" ανλαβε και σε αυτ την περπτωση να βγλει ο ηγτης του Κμματος Εθνικιστικς Δρσης (MHP) Ντεβλτ Μπαχτσελ.

Ο Μπαχτσελ το χει διαπρξει και στο παρελθν: λ.χ. ταν αυτς που προκλεσε τις πρωρες εκλογς του 2002, οι οποες φεραν για πρτη φορ στα πργματα τους ισλαμιστς του Κμματος Δικαιοσνης και Ανπτυξης (AKΡ). Και εναι αυτς που μετ τις εκλογς του Ιουνου 2015, οπτε δεν αναδεχθηκε αυτοδναμη πλειοψηφα, κρτησε καμπτη διαπραγματευτικ στση, με αποτλεσμα η χρα να επιστρψει στις κλπες – και στη μονοκομματικ διακυβρνηση του ΑΚΡ.

Απ την επαριο του αποτυχημνου πραξικοπματος του Ιουλου 2016 το ΜΗΡ κινεται ως ακραιφνς συμπολιτευμενη δναμη: στριξε την αναθερηση του συντγματος (αν και η επικρτηση του "Ναι” στο δημοψφισμα του Απριλου 2017 υπρξε, ακμη και τσι, οριακ) και αργτερα κανε γνωστ τι στις επμενες προεδρικς εκλογς δεν πρκειται να υποστηρξει δικ του υποψφιο, αλλ θα συνταχθε πσω απ τον Ερντογν.

λα αυτ, ββαια, φησαν τραματα στο κμμα του Μπαχτσελ, το οποο διασπστηκε, με τους διαφωνοντες να ιδρουν το "Καλ Κμμα” (Iyi partisi) υπ την λλοτε υπουργ Εσωτερικν Μερλ Ακσενρ. Ωστσο, το ΑΚΡ σπευσε προς δισωση του ΜΗΡ: με αλλαγ του εκλογικο νμου κατστη δυνατ η συνεργασα διαφορετικν κομμτων στην κλπη, χωρς να τροποποιηθε το εξωφρενικ ριο εκλογικς εκπροσπησης του 10% που αποβλπει στην παρεμπδιση της αυτοτελος εκπροσπησης του κουρδικο στοιχεου. Με αυτ τον τρπο, ΑΚΡ και MHP συγκρτησαν τη "Λακ Συμμαχα”, εν και τα κμματα της αντιπολτευσης, κοινοβουλευτικ και εξωκοινοβουλευτικ, εξετζουν αντστοιχες συμπρξεις.

Τρα, ο Μπαχτσελ ζητ, πως ανφερε στην τελευταα συνεδραση της κοινοβουλευτικς ομδας του κμματς του, την πραγματοποηση των πρτων βουλευτικν και ταυτχρονα προεδρικν εκλογν με το νο Σνταγμα στις 26 Αυγοστου 2018, αντ της 3ης Νοεμβρου 2019.

Οι κυβερνντες, που μχρι τρα επμεναν τι οι εκλογς θα διεξαχθον στην ρα τους αντδρασαν σαν αιφνιδιασμνοι. Ο υπουργς Δικαιοσνης Αμπντελχαμτ Γκιολ, αρχιτκτονας της εκλογικς συμμαχας ΑΚΡ-ΜΗΡ, σπευσε την Τρτη να συναντηθε με τον Μπαχτσελ, εν τον ηγτη των εθνικιστν θα δεχθε σμερα Τετρτη ο διος ο Ερντογν.

Η χρα δεν αντχει να περιμνει για ενμιση χρνο, δηλνει ο Μπαχτσελ. Κατ νου χει πολλ (χι πντοτε ομολογημνα) επιχειρματα υπρ της διεξαγωγς πρωρων εκλογν. Τα κυριτερα αφορον την κατσταση της οικονομας, καθς η ασταμτητη υποχρηση της λρας, η νοδος του πληθωρισμο και το νοιγμα του ισοζυγου τρεχουσν συναλλαγν υπονομεουν το κυριτερο "μυστικ” της μχρι τρα δημοφιλας των κυβερνντων και φρνουν πιο κοντ το ενδεχμενο αξησης των επιτοκων.

Απ εκε και πρα, ο Μπαχτσελ δεν μπορε παρ να συνυπολογζει τι η αστθεια στην ευρτερη περιοχ μπορε να επιβαρνει την Τουρκα με να προσφυγικ κματα, εν με τη λξη της επιχερησης στο Αφρν θα κοπσει ο μιλιταριστικς οστρος της κοινς γνμης, ο οποος αποτελοσε αρα στα πανι της συμμαχας ΑΚΡ-ΜΗΡ. Επιπλον, η επσπευση των εκλογν θα απαλλξει τους κυβερνντες απ τη δοκιμασα να πρπει πρτα να διεξαγγουν τις προγραμματισμνες για τον Μρτιο δημοτικς εκλογς, που αναμνεται να χσουν τον λεγχο μεγλων αστικν κντρων, πως η Κωνσταντινοπολη, η γκυρα, η Μερσνα κτλ. - τση που εχε διαφανε δη απ το δημοψφισμα και οδγησε στην εκκαθριση απ τον Ερντογν σειρς δημρχων του ΑΚΡ.

Τα κμματα της αντιπολτευσης, πλι, δηλνουν, πως εναι υποχρεωμνα, τι δεν βλπουν την ρα να αναμετρηθον στην κλπη με το καθεστς του ΑΚΡ, το οποο υποστηρζουν τι κλυδωνζεται. Στην πραγματικτητα, ωστσο, εναι αντοιμα – στην περπτωση του '”Καλο Κμματος” ακμη και με τυπικος ρους, εφσον δικαωμα συμμετοχς στις εκλογς χουν οι πολιτικο σχηματισμο που χουν πραγματοποισει τουλχιστον ξι μνες νωρτερα το συνδρι τους.

Οι αντιπολιτευμενες δυνμεις καταγγλλουν το γεγονς τι γνεται λγος για πρωρες εκλογς, εν παρατενεται διαρκς, πως πρκειται να συμβε και αριο Πμπτη, η κατσταση κτακτης ανγκης που επιβλθηκε την επαριο του αποτυχημνου πραξικοπματος.

Ωστσο, το μεγαλτερο πρβλημ τους γκειται στο τι τους εναι πολιτικ αδνατο να συνεργασθον (οι ψηφοφροι του ΑΚΡ θα ταν αδνατο να συνυπρξουν λ.χ. με αυτος της Ακσενρ) και κυρως να βρουν, δεδομνης της προσωποπαγος φσης της αναμτρησης στις προεδρικς εκλογς, ναν υποψφιο ικαν να σταθε απναντι στον Ερντογν. Αποτελε κοιν πεποθηση τι αυτ τον ρλο θα μποροσε να αναλβει μνο ο πρην πρεδρος Αμπντουλχ Γκιολ, τον οποο επιδικει να προτενει το μικρ ισλαμιστικ κμμα Σαανττ, χωρς να εναι διλου ββαιο τι ο διος θα υπερνικσει τους δισταγμος του.

Στην πραγματικτητα, το σχδιο των κυβερνντων εναι να υποχρεωθον τα λλα κμματα να κατβουν στη μχη των προεδρικν με τους αρχηγος τους, στε ο Ερντογν να νικσει απ τον πρτο γρο. Απναντι σε αυτ, ββαια, παραμονεουν οι πρσφατες δημοσκοπσεις (π.χ. της Metropoll) που εμφανζουν τη "Λακ Συμμαχα” περ το 50% και λλες που εμφανζουν το φιλοκουρδικ κμμα HDP να πλησιζει και πλι το 10%, παρ τη φυλκιση του μισο ηγετικο δυναμικο του.